Lokomotivlarning tortish yelkasini hisobga olgan holda texnik stansiyalarning joylashish masalasi (Вестник транспорта - Transport xabarnomasi, 2025)
Lokomotivlardan samarali foydalanishni oshirish va foydalanish harajatlarini kamaytirishda temir yo‘l tarmog‘ida texnik stansiyalarning optimal joylashuv masalasi muhim o‘rin tutadi. Texnik stansiyalar lokomotivlarga xizmat ko‘rsatish va ularni ta’mirlash ishlarini bajarishni ta’minlaydi, bu esa yo‘lovchi va yuk tashishlarni bajarishning to‘htovsizligini ta’minlaydi. Texnik stansiyalarning joylashuvini tanlashda tortish yelkasining uzunligi, ya’ni lokomotivga texnik xizmat ko‘rsatmagan holda, yurishi mumkin bo‘lgan masofa, muhim omillardan biri hisoblanadi. Ushbu ishning asosiy maqsadi, lokomotivlarning tortish yelkasini hisobga ologan holda, texnik stansiyalarning optimal joylashuviga ta’sir etadiganomillarni taxlil qilishdir. Ushbu tadqiqot ishida buzilishlar davriyligi, lokomotiv turlari, marshrutlarning masofasi, xizmat ko‘rsatishning harajatlari va poezdlar harakati jadvallari kabi parametrlari ko‘rib chiqilgan. Ushbu ma’lumotlar asosida temir yo‘l tarmog‘i bo‘ylab texnik stansiyalarni joylashtirishda ratsional nuqtalarini aniqlashning matematik modeli taklif etilgan. Ushbu taklif etilayotgan model lokomotivlarni muddatdan ziyod to‘htab turishini minimallashtirish va texnik xizmat ko‘rsatishga sarflanadigan vaqtni qisqartirish bo‘yicha optimallashtirish usullarini qo‘llanilishini o‘z ichiga oladi. Shunidek bunday yechimlarni joriy etilishidan va foydalanishning harajatlari bilan birga tizimning unumdorligini olinadigan iqtisodiy samaradorlikni taxlili qilinadi. Ushbu tadqiqot logistik sxemalarni ishlab chiqishda va infratuzilmani yangilashda temir yo‘l kompaniyalari uchun unumli bo‘lishi mumkin va tashishlarni ishonchliligini oshiradi, shuningdek kelajakda lokomotivlardan foydalanishda samaradorlikni oshirish mumkin.