Fraktal geometriya va naqshlarni modellashtirish usullari
DOI:
https://doi.org/10.56143/Ключевые слова:
ornament, kompozitsion, iteratsion, Box-counting, Oltin nisbat, Attarina, L-tizimlar, IFS, Rekursiv operator, Sierpinski uchburchagi, pseudo-kodАннотация
Fraktal geometriya tushunchasi XX asrning ikkinchi yarmida matematik B. Mandelbrot tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, u tabiatda uchraydigan murakkab strukturalarni matematik jihatdan tavsiflash uchun qo‘llanila boshlagan. Keyinchalik fraktal geometriya nafaqat tabiiy jarayonlarni o‘rganishda, balki kompyuter grafikasi, arxitektura, dizayn va san’at sohalarida ham keng qo‘llanila boshladi. Ayniqsa, murakkab geometrik ornamentlarni modellashtirishda fraktal algoritmlar samarali vosita hisoblanadi. Islom me’morchiligidagi geometrik naqshlarning tuzilishi ko‘pincha takrorlanuvchi elementlar va ko‘p bosqichli kompozitsiyalar asosida shakllanadi. Bunday ornamentlarda o‘ziga o‘xshash strukturalar mavjud bo‘lib, ular fraktal geometriyaning asosiy xususiyatlari bilan uyg‘unlashadi. Shu sababli fraktal modellar yordamida geometrik naqshlarning matematik strukturasi, simmetriya qonuniyatlari va kompozitsion tuzilishini chuqurroq tahlil qilish mumkin.
