Favqulodda vaziyatlar xizmatlari bilan tezkor aloqa uchun axborot tizimini ishlab chiqish: Matematik modellashtirish va amaliy natijalar
DOI:
https://doi.org/10.56143/Ключевые слова:
favqulodda vaziyatlar, axborot tizimi, matematik modellashtirish, queue theory, MVC arxitekturasi, tezkor aloqa, javob vaqtini optimallashtirish, OWASP xavfsizlikАннотация
Ushbu ilmiy maqola favqulodda vaziyatlar (FV) xizmatlari bilan tezkor aloqa o’rnatish uchun axborot tizimini ishlab chiqish masalalariga bag’ishlangan. Tadqiqot doirasida O’zbekiston Respublikasida 112 yagona qutqaruv xizmatining mavjud cheklovlari tahlil qilinib, xalqaro tajriba (AQSh NG911, Germaniya, Estoniya) asosida taklif etilgan tizimning matematik modellari ishlab chiqilgan. Queue theory asosida murojaatlarni qayta ishlash vaqtini optimallashtirish modeli, tizim ishonchliligi uchun R(t) = e-λt formula, ma’lumotlar bazasi so’rovlari tezligini O(log n) ga yetkazish modeli hamda investitsiyalar samaradorligi (ROI) formulasidan foydalanilgan. Tizim HTML5, CSS3, PHP 8.1 va MySQL 8.0 texnologiyalari asosida MVC arxitekturasida ishlab chiqilgan bo’lib, 7 Sprint davomida 94 ta talab qondirilgan. Sinov natijalarida murojaat javob vaqti 65% ga qisqargan, operator ish samaradorligi 67% oshgan, SUS bali 82.4/100 bo’lgan.
