Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini takomillashtirish

Аннотация

Temir yo‘l stansiyalarida manyovr harakatlarini optimallashtirish muhim vazifa hisoblanib, foydalanish samaradorligini oshirish va yoqilg‘i-energetika resurslari sarfini kamaytirishga qaratilgan. Stansiyalarning ekspluatatsiya xarajatlarining katta qismi aynan manyovr ishlariga to‘g‘ri keladi. Bu esa energiya tejovchi texnologiyalarni ishlab chiqishni ham iqtisodiy, ham ekologik jihatdan dolzarb ekanligini ko‘rsatadi. Ushbu ishda manyovrlarni bajarishda yoqilg‘i sarfini kamaytirishning asosiy yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi. Asosiy yondashuvlardan biri energiya sarfini minimal darajaga tushirish mezoni asosida manyovr lokomotivlarining optimal ish rejimlarini tanlashdir. Bu maqsadda tezlik, tezlanish va sekinlanish vaqtining maqbul parametrlarini hamda harakatlanishning eng qulay yo‘nalishlarini aniqlash imkonini beruvchi matematik modellashtirish va imitatsion algoritmlardan foydalanish taklif etiladi. Shuningdek, stansiya obyektlari bo‘ylab vagonlarni yetkazib berish va olib ketish vaqtini oqilona taqsimlash masalalariga ham e’tibor qaratiladi. Manyovr ishlarini to‘g‘ri tashkil etish lokomotiv va brigadalarning bekor turib qolish vaqtini qisqartirishga, ortiqcha harakatlarni kamaytirishga yordam beradi. Taklif etilgan yechimlarni joriy etish nafaqat yoqilg‘i sarfini kamaytirish, balki zararli chiqindilar miqdorini pasaytirish, ekologik ko‘rsatkichlarni yaxshilash va harakatlanuvchi tarkibning xizmat muddatini uzaytirish imkonini beradi. Shunday qilib, manyovr harakatlarini optimallashtirish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish quyidagi kompleks samarani beradi: ekspluatatsiya xarajatlarini tejash, stansiya unumdorligini oshirish va ekologik me’yorlarga erishish. Olingan natijalar tashish hajmi o‘sishining zamonaviy sharoitida stansiyalar ishini takomillashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar va dasturlarni ishlab chiqishda qo‘llanilishi mumkin.