Raqamlashtirish orqali shahar yo‘llarida ekologik monitoringni tashkil etish loyihasini ishlab chiqish
DOI:
https://doi.org/10.56143/Ключевые слова:
ekologik monitoring, shahar avtomobil yo‘llari, raqamlashtirish, intellektual transport tizimlari, ekologik ta’sir, IoT sensorlari, GIS texnologiyalari, havo ifloslanishini monitoring qilish, shovqin ifloslanishi, aqlli shahar transportiАннотация
Shahar transport tizimlarining jadal rivojlanishi shahar avtomobil yo‘llariga tushayotgan ekologik bosimning sezilarli darajada oshishiga olib kelmoqda. Havo ifloslanishi, shovqin darajasi va yo‘l yuzasidan oqib chiqadigan ifloslangan suvlar barqaror shahar rivojlanishi uchun muhim muammolardan biriga aylanmoqda. Ushbu tadqiqot shahar yo‘llarida ekologik monitoringni raqamlashtirish texnologiyalari orqali tashkil etish loyihasini ishlab chiqishga bag‘ishlangan. Taklif etilayotgan yondashuv zamonaviy raqamli vositalar — sensor tarmoqlari, geografik axborot tizimlari (GIS), Internet of Things (IoT) qurilmalari hamda real vaqt rejimida ma’lumotlarni qayta ishlash platformalarini integratsiya qilishga asoslanadi. Ushbu tizim orqali havo sifati, shovqin darajasi, transport oqimi intensivligi hamda yo‘l qoplamasi holati kabi asosiy ekologik ko‘rsatkichlarni doimiy monitoring qilish imkoniyati yaratiladi. Loyiha doirasida shahar yo‘llarida ekologik ko‘rsatkichlarni uzluksiz yig‘ish, avtomatik tahlil qilish va vizual tarzda aks ettirish imkonini beruvchi raqamli monitoring infratuzilmasini yaratish ko‘zda tutiladi. Bunday tizimni joriy etish transport boshqaruvi organlari va shahar rejalashtiruvchilariga ekologik jihatdan muammoli hududlarni aniqlash, transport oqimining atrof-muhitga ta’sirini baholash hamda barqaror yo‘l boshqaruvi bo‘yicha ilmiy asoslangan qarorlar qabul qilish imkonini beradi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ekologik monitoringni raqamlashtirish shahar transport tizimlarining samaradorligini oshirish, ekologik xavfsizlikni ta’minlash va barqaror rivojlanishni qo‘llab-quvvatlashda muhim ahamiyatga ega.
